Biblioterapia - Rafał Miętkiewicz


KWESTIONARIUSZ CZYTELNICZY:



Kwestionariusz czytelniczy „In libris libertas” został przeze mnie stworzony z myślą o pacjentach ambulatoryjnych i hospitalizowanych, którzy są już objęci opieką terapeutyczną.

Głównym celem kwestionariusza jest poznanie wzorców czytania pacjenta oraz jego motywacji do tego. Kwestionariusz może służyć również pomocą w planowaniu zajęć biblioterapeutycznych jako dodatkowej metody, prowadzonej obok głównego nurtu terapii.

Kwestionariusz podzielony jest na cztery części.

1. Podstawowe informacje (11 pytań)

Odpowiedzi udzielone na powyższe pytania dostarczają podstawowych danych demograficznych oraz informacji na temat choroby / zaburzenia, na które cierpi pacjent. Pytania dotyczące:

- płci;
- wieku
- miejsca zamieszkania
- wykształcenia
- grupy społeczno-zawodowej
- oceny własnej sytuacji materialnej

są tożsame z pytaniami zadawanymi podczas badania prowadzonego przez Bibliotekę Narodową, co może umożliwiać wstępne porównanie populacji osób cierpiących na specyficzne zaburzenia ze statystyczną, reprezentatywną próbką populacji.

2. Literatura w rodzinie pierwotnej (4 pytania)

Pytania w tej części dotyczą wczesnych doświadczeń pacjenta z literaturą. Kierują uwagę osoby badanej w poszukiwaniu pierwszej książki, a także mogą być próbą odszukania dobrych obiektów z lat dziecięcych. Jakościowa analiza odpowiedzi będzie pomocna we wstępnym oszacowaniu podatności pacjenta na zajęcia biblioterapeutyczne.

3. Aktualne wzorce czytania (9 pytań)

Pozycje w tej części mają za zadanie dostarczyć odpowiedzi na pytania:

- Czy osoby cierpiące na zaburzenia / choroby psychiczne czytają książki?
- Jeśli tak, to w jakie książki wybierają?
- Skąd osoba badana bierze książki?
- Jakie są największe przeszkody w czytaniu?

Ponownie, część pytań sformułowana jest w sposób tożsamy z pytaniami zadawanymi przez Bibliotekę Narodową, co może dawać wstępne oszacowanie ewentualnych różnic.

4. LRQ – Kwestionariusz reakcji czytelniczej (68 pytań)

Kwestionariusz LRQ jest moją adaptacją narzędzia badawczego „Literary Response Questionnaire“ stworzonego w 1995 roku przez Davida S. Miall and Dona Kuiken. Adaptacja powstała za zgodą autorów. Kwestionariusz zawiera 7 skal głównych, opisanych poniżej. Narzędzie bada wewnętrzną motywację pacjenta do czytania, jego styl czytelniczy oraz wrażliwość na różne elementy dzieła literackiego. Narzędzie to może być również przydatne do oszacowania podatności pacjenta na oddziaływania biblioterapeutyczne.

Lista pytań:


48. Czytanie literatury sprawia, że jestem bardziej wrażliwy na aspekty swojego życia, które zazwyczaj ignoruję.
6. W literaturze odnajduję często własne uczucia, którym nie przypisuję większej wagi w życiu codziennym.
41. Literatura sprawia, że lepiej rozumiem życie ludzi odmiennych ode mnie.
46. Często rozpoznaję wyjaśnienie moich własnych słabości w tekstach literackich.
65. Czytanie daje mi możliwość wglądu w naturę ludzi i zdarzeń w świecie.
22. Często dostrzegam podobieństwo między zdarzeniami z literatury i tymi z mojego życia.
27. Często odnajduję wyjaśnienie moich motywów w motywach bohaterów tekstów literackich.
44. Niektóre dzieła literackie sprawiają, że bardziej rozumiem swoje negatywne uczucia.
4. Literatura pozwala lepiej zrozumieć ludzi, na których nie zwracalibyśmy uwagi w normalnym życiu.
30. Czasami czytanie literatury sprawia, że czuję potrzebę zmianę sposobu swojego życia.
54. Czytanie uczy mnie rozpoznawać specyficzne typy ludzi i zdarzeń.
33. Jeśli zaczynam rozumieć tekst literacki, dzieje się to z powodu możliwości odniesienia go do moich własnych zdarzeń w życiu.
56. Literatura często kładzie nacisk na sprawy które dotyczą moralności.
2. Czasami czytanie powoduje we mnie zmianę widzenia własnego życia.


63. Czasami czuję, jakbym prawie stawał się postacią, o której czytam.
17. Czasami prowadzę wyobrażony dialog z postaciami z dzieł literackich.
34. Kiedy czytam, czasami myślę o sobie jak o jednym z bohaterów opowieści.
45. Czasami zastanawiam się, czy naprawdę czegoś doświadczyłem, czy czytałem o tym w książce.
38. Celowo staram się wcielić w rolę fikcyjnych bohaterów, zupełnie, jakbym przygotowywał się do roli.
39. Czasami postacie z powieści stają się prawie tak realne jak osoby z mojego życia. 12. Po przeczytaniu powieści lub opowiadania, które podobało mi się, ciekaw jestem losów postaci, prawie tak, jakby byli realnymi osobami.


9. Często widzę miejsca z czytanych opowieści tak wyraźnie, jakbym patrzył na obraz.
61. Z łatwością potrafię sobie wyobrazić obrazy i miejsca opisywane w powieści lub krótszym opowiadaniu.
64. Czasami sądzę, że łatwo byłoby mi narysować mapę miejsc o których czytam w fikcyjnej opowieści.
50. Czasami scena z opowieści lub wiersza jest tak klarowna, że wiem, jak tam pachnie, jaki dotyk mają materiały, etc.
21. Czasami słyszę dialog z powieści tak, jakbym słuchał rzeczywistej konwersacji.
66. Kiedy czytam tekst literacki, scena która jest tylko częściowo opisana staje się całością, żywo obecną w moim umyśle.
43. Kiedy czytam opowieść, czasami prawie mogę poczuć, jak to byłoby się w niej znaleźć.
24. Zwykle słyszę ton głosów w dialogach opowieści lub powieści.
59. Często kiedy czytam literacki tekst, opisy zapachów sugerują mi kolory, opisy kolorów sugerują uczucia.


19. Czasami lubię zwinąć się z dobrą książką i cieszyć się czytaniem.
16. Kiedy mam wolny czas, czytanie jest moim ulubionym zajęciem.
7. Bardzo często nie potrafię odłożyć książki, zanim skończę ją czytać.
55. Czytanie jest przyjemnym sposobem spędzenia wolnego czasu, kiedy nie mam nic innego do roboty.
42. Czytanie jest cudownym sposobem na relaks.
3. Gdy czytam, tracę poczucie czasu.
35. Literatura jest dla mnie wspaniałą pomocą, aby nie myśleć o własnych problemach.
18. Lubię stawać się tak zaabsorbowany światem prezentowanym w tekście literackim, że zapominam o swoich codziennych troskach.
26. Gdy odkryję dzieło autora, który mi odpowiada, zwykle staram się przeczytać wszystkie pozostałe dzieła tego autora.
60. Często jestem tak zaangażowany w to, co czytam, że zupełnie się w tym zatracam.
47. Często chciałbym mieć więcej czasu na czytanie literatury.


62. Jednym z moich głównych zainteresowań podczas czytania literatury jest poznanie motywów i trosk autora.
13. Podczas czytania lubię skupiać się na tym, co jest specyficzne dla stylu pisania danego autora.
28. Jednym z głównych zainteresowań przyświecających mi w czytaniu książek jest nauka o różnych gatunkach literatury.
51. Lubię spostrzegać, w jaki sposób konkretne dzieło autora odnosi się do innych dzieł literackich z tego samego okresu.
11. Jednym z moich głównych zainteresowań czytelniczych jest poznanie sposobu, w jaki autor rozumie społeczeństwo i kulturę swoich czasów.
15. Kiedy czytam, zazwyczaj staram się zidentyfikować specyficzne obszary tematyczne poruszane przez autora.
53. Sądzę, że literatura jest szczególnie ciekawa, kiedy przybliża fakty z życia autora.
52. Kiedy czytam dzieło literackie, które mi się podoba, zazwyczaj staram się dowiedzieć czegoś o autorze.
37. Jednym z zadań literatury jest przekazanie unikalnego poglądu na życie autora.
49. Często intryguje mnie warsztat literacki autora.


40. Lubię widzieć jak w opowieści narasta napięcie.
10. Dzieła literackie, które opowiadają ciekawą historię są dla mnie najciekawsze. 31. Uważam, że najważniejszą częścią powieści lub sztuki jest wątek.
67. Gdy czytam powieść, najbardziej zależy mi na dowiedzeniu się, co stanie się z bohaterami.
23. Najbardziej lubię, gdy opowieść ma niespodziewane zakończenie.
14. Wolę czytać powieści, gdzie jest dużo akcji.
25. Gdy czytam powieści, najbardziej interesuje mnie, jak rozwinie się opowieść.
36. Trudno czyta mi się powieści, w których niewiele się dzieje.


5. Myślę, że ludzie powinni spędzać mniej czasu mówiąc lub pisząc o literaturze.
58. Nawet, jeśli literatura byłaby dobrze nauczana, uważam, że szkoły nie powinny poświęcać na to tyle czasu.
29. Dla mnie, dzieło literackie jest niszczone przez próby analizowania go.
68. Jedną z rzeczy, których znosiłem w szkole, to gdy nauczyciel mówił mi, jakie tekst ma znaczenie.
57. Czytanie tekstów literackich pochodzi z minionych wieków i powinno być pozostawione badaczom i historykom.
8. Nie wierzę, że literatura ma jakieś społeczne funkcje.
1. Nie lubiłem lekcji polskiego w szkole, ponieważ większość tekstów, które czytałem, były mi narzucone. 32. Dzieła literackie sprawiają, że sprawy, które są proste w życiu, stają się za bardzo skomplikowane.
20. Kiedy chcę coś poczytać, nie wybieram „literackich“ tekstów.


W razie wszelkich pytań odnośnie kwestionariusza zapraszam do kontaktu: rafalmietkiewiczicloud.com - Rafał Miętkiewicz