Biblioterapia - Rafał Miętkiewicz


Przychodzi Platon do doktora - Thomas Cathart, Daniel Klein


Filozofia zazwyczaj kojarzyć się może z zawiłymi dowodami, abstrakcyjnymi pojęciami i generalnie rzecz ujmując – powiewami akademickiej nudy. Wybrana przeze mnie pozycja jest jednak innego typu – autorzy zadali sobie trud, aby zebrać wyborną kolekcję anegdot i za ich pomocą zaprezentować w sposób lekki i zabawny najważniejsze idee filozoficzne.

I nie jest to tylko zabawa. Wybrane przez autorów zagadnienia, podane w niecodzienny sposób, dotykają codziennych dylematów, przed jakimi wszystkich nas stawia życie.

Książka jest podzielona na 10 rozdziałów, w każdym z nich znajduje się krótkie omówienie ważnych zagadnień filozofii – takich jak egzystencjalizm, etyka czy ontologia – rozdziały te poprzedzone są dialogiem Dimitri i Tasso, którzy wprowadzają nas w dany temat.

Już sam początek książki zdradza jej charakter – zaczyna się ona bowiem od dedykacji, poświęconej jednemu z pięciu wielkich braci Marx:

Pamięci naszego filozoficznego poprzednika,
Groucho Marksa,
który tak streścił podstawy naszej ideologi:
“Oto moje zasady, jeśli wam się nie podobają, mam też inne”.
Kolejne strony utrzymane są w podobnym, żartobliwym tonie. Inteligentne dialogi, anegdoty, a przede wszystkim – odniesienia do realnego życia. Czy Bóg istnieje? Czy szczęście leży w zasięgu naszych możliwości? Co to znaczy być dobrym? Czy jest coś stałego w świecie?

Jedną z największych wartości tej książki jest fakt, że potrafi ona wybić nas z codzienności, przestawić nasz zwykły tok rozumowania na zupełnie inne tory. Czyni prawie że to, co Irvin Yalom, znany egzystencjalny terapeuta, nazwał „zmianą modalności bytu” – co w prostych słowach oznacza zaciekawienie rzeczami i sprawami, które do tej pory uciekały naszej refleksji. Na zakończenie i zachętę przytaczam jedną z anegdot:
Trzej przyjaciele zginęli w wypadku i teraz spotykają się na wieczorku zapoznawczym w niebie. Niebiański kaowiec pyta ich, co chcieliby usłyszeć, kiedy rodzina i przyjaciele zgromadzą się przy ich trumnie.
- Mam nadzieję - zaczyna pierwszy - że powiedzą, iż byłem dobrym lekarzem i ojcem rodziny.
- A ja, że jako dyrektor bardzo pomogłem dzieciom - odpowiada drugi.
- A ja chciałbym usłyszeć - odpowiada trzeci - jak ktoś przy mojej trumnie mówi: ” Popatrzcie, przecież on się rusza!”
Książka ta jest dostępna również w formie zyskującej coraz większą popularność – w postaci audiobooka. Treść książki odczytuje znany aktor – Jerzy Stuhr – i czyni to w sposób naprawdę wyśmienity.


Thomas Cathart , większość swojego życia poświecił pracy w służbie zdrowia, łącznie z prowadzeniem domu opieki dla osób zarażonych HIV/AIDS. Razem z Danielem Kleinem ukończył wydział filozofii na uczelni Harvard. Daniel Klein zaprosił go do współtworzenia powyżej opisanej książki i ku ich wspólnemu zdziwieniu, gdyż 40 wydawców odrzuciło ich projekt, książka została w końcu wydana i zdobyła międzynarodową sławę będąc przetłumaczoną na 26 języków.

Obecnie Cathart kontynuuje karierę pisarską i wydał swoją pierwszą samodzielną książkę: „The Trolley Problem, or Would You Throw the Fat Guy Off the Bridge?”


Daniel Klein urodził się w 1939 roku w Wilmington w stanie Delaware w USA. Jest amerykańskim pisarzem literatury science fiction i rozlicznych humoresek. „Przychodzi Platon do doktora” jest dziełem, które przyniosło mu największą sławę.

Klein uczęszczał na uczelnię Harvard, gdzie zdobył B.A. z filozofii. Wkrótce potem rozpoczął pisanie karierę pisarską. Obecnie mieszka w Great Barrington w Massachusetts.