Biblioterapia - Rafał Miętkiewicz


Etyka, a to, co jemy - Peter Singer


Psychologia, a w szczególności psychoterapia zazwyczaj unika zajmowania się obszarem moralności, etyki. Naturalnie, prowadzone są badania akademickie nad systemami wartości, analizowane są sposoby podejmowania decyzji, rzadko kiedy jednak pacjentowi gabinetu zdarzy się usłyszeć sąd moralny, głoszony przez terapeutę pod adresem pacjenta lub otaczającej go rzeczywistości.

Uznawane byłoby to wręcz za błąd w sztuce, za zaniechanie „wzięcia w nawias” ( z grec. epoche) własnych przekonań, bądź też, w podejściach bardziej analitycznych, za ustawienie przeszkody w rozwijaniu wolnych skojarzeń pacjenta.

Czy takie podejście jest słuszne lub nie? Z pewnością nie mi to osądzać. Wszystkim terapeutom jednak, którzy preferują nieco bardziej liberalne podejście i nie wahają się czasami wskazać pacjentowi przynajmniej kierunku rozważań, polecam dziś niezwykłą książkę Petera Singera – Etyka, a to co jemy.

Autor w sposób nie oskarżający i dociekliwy zabiera nas w podróż po współczesnym świecie produkcji i konsumpcji żywności. Bada zwyczaje żywieniowe trzech wybranych rodzin pod kątem ekonomii, preferowanych smaków, produktów i producentów. Następnie udaje się na miejsca, w których najczęściej spożywane artykuły są wytwarzane i bada proces ich powstawania. W trakcie tych rozlicznych podróży ujawnia nieludzkie wręcz metody obchodzenia się ze zwierzętami, wykwintne systemy tortur, którym są one poddawane, tortur, których nie powstydziłby się słynne średniowieczne kaźnie inkwizycji. Nie dość temu, autor podjął się analizy stosunków społecznych i podaje rozliczne przykłady nadużywania pracowników w toczeniu wojen cenowych.

W opisie tej książki pominę tutaj przytoczenie konkretnych przykładów, ich prezentacja nie stanowi również głównego celu książki. To, co istotne, to obudzenie w czytelniku pytania: czy pokarm, który spożywamy na co dzień, jest dla nas dobry? Czy buduje w nas krzepę witalną i sprzyja długowieczności? Czy nas, jako ludzi XXI wieku stać na to, aby w sposób świadomy wybierać to, co dla nas i innych istot żyjących dobre, a odrzucać to, co powoduje niepotrzebne cierpienie innych i nasze choroby?

Jako psycholodzy, psychiatrzy i terapeuci wychodzimy z mniej lub bardziej świadomego założenia, że świadomość, wiedza, jest dobra. Spróbujmy więc potraktować tą książkę nie jako nawoływanie fanatyka do rewolucji, ale jako narzędzie do poszerzenia granic naszej własnej świadomości. Miłym dodatkiem do książki jest aneks, który zawiera polski spis sklepów i stron internetowych promujących etyczne wybory żywieniowe.


Peter Singer Peter Singer, urodził się w 1946 roku w Melbourne w Australii. Studiował na Uniwersytecie Melbourne i Oxford. Jest profesorem bioetyki w University for Human Values w Princetown i w Centre for Applied Philosophy and Public Ethics przy Uniwersytecie w Melbourne. Jest autorem wielu książek i niestrudzonym wojownikiem o prawa zwierząt.